Lezing ‘Het algorithme als metgezel: technologie en psychiatrie’

Lecture at conference ‘Tropenkolder‘ – jubileumcongres verpleegkundig specialisten in de geestelijke gezondheidszorg. “Een app die aan de hand van stemanalyse tot veertien dagen van tevoren een depressie of een psychose ziet aankomen. Voor de patiënt in de gaten heeft dat hij aan het afglijden is, geeft de app een seintje. We staan aan de vooravond van dit soort grote veranderingen, waarbij data, technologie en algoritmes een prominente rol krijgen in het leven van elke (aspirant-)patiënt. In deze sessie exploreert techniekfilosoof Peter-Paul Verbeek de technologische ontwikkelingen in de ggz. Van signaleren tot de diagnostiek en de behandeling. Techniek ziet hij als een middel dat mensen de mogelijkheid biedt om zichzelf en anderen beter te begrijpen. Wel wijst hij op het belang van ethiek om de ontwikkeling van nieuwe technologie te begeleiden. Een algoritme dat een psychische aanval of terugval voorspelt, is niet alleen een slimme thermometer, er zit een interpretatiekader in verwerkt en een norm over wat goede zorg is en wat niet. Wat is bijvoorbeeld het moment dat je ingrijpt? Op welke manier? Hoeveel verantwoordelijkheid draagt de patiënt? En kun je de balans tussen afhankelijkheid en autonomie direct meenemen in het ontwerp van de app? Verbeek staat bekend om zijn standpunt dat mens en techniek geen tegengestelde, elkaar uitsluitende entiteiten zijn. Hij stelt dat de mens een intrinsiek technisch wezen is die altijd gebruik heeft gemaakt van techniek om het leven vorm te geven. De angst dat algoritmes ons werk overnemen, ziet hij als een weigering om te aanvaarden dat ze een rol gaan spelen. Een tip die toehoorders zeker zullen meekrijgen: kijk een algoritme in de ogen, onderzoek waar je bang voor bent en accepteer het algoritme als een nieuwe metgezel waarmee je samen de zorg kunt verbeteren.”

Advertisements